Ziek op het werk: loon, privacy, bedrijfsarts en je contract

1. Meld je ziek en bewaar de bevestiging

Volg het verzuimprotocol: bijvoorbeeld vóór een bepaalde tijd bellen en bereikbaar blijven op afgesproken momenten. Kun je zelf niet melden, laat dan zo snel mogelijk weten wat er is gebeurd. Noteer de eerste ziektedag en vraag waar je afspraken kunt terugvinden. Een ziekmelding is geen aanvraag voor gewone vakantie; gebruik de juiste procedure zodat je afwezigheid correct wordt geregistreerd.

Geef praktische informatie over bereikbaarheid en lopende werkzaamheden, voor zover dat mogelijk is. Je hoeft niet uitgebreid aan je leidinggevende uit te leggen welke diagnose je hebt of welke medicatie je gebruikt. Bespreek vragen over belastbaarheid met de bedrijfsarts. Als het protocol onduidelijk is, vraag schriftelijk hoe contact en begeleiding worden geregeld.

2. Hoeveel loon moet doorlopen?

De wettelijke hoofdregel is gedurende maximaal twee ziektejaren minstens 70% loon, met wettelijke grenzen. In het eerste jaar moet het loon in beginsel ten minste het toepasselijke minimumloon bereiken; in het tweede jaar geldt die aanvulplicht niet. Cao of contract kan een hoger percentage geven, bijvoorbeeld eerst volledige en later gedeeltelijke betaling. Vergelijk dus de wettelijke basis met je eigen afspraken. Komt je gezinsinkomen in het tweede ziektejaar onder het sociaal minimum, onderzoek dan bij UWV of je een toeslag kunt aanvragen. Dat is een afzonderlijke beoordeling; het ontbreken van de wettelijke aanvulplicht van de werkgever betekent niet dat een UWV-toeslag automatisch volgt.

Controleer vaste toeslagen, variabele beloning en eventuele wachtdagen afzonderlijk. Een lager nettobedrag hoeft niet uitsluitend door het ziektepercentage te komen: ook inhoudingen en toeslagen kunnen veranderen. Vraag een duidelijke berekening. Voor ziekte door zwangerschap, bevalling of orgaandonatie bestaan bijzondere regelingen. Ook AOW-gerechtigde werknemers en sommige flexcontracten vragen een andere beoordeling dan de gewone tweejaarsroute.

3. De bedrijfsarts beoordeelt mogelijkheden voor werk

De bedrijfsarts beoordeelt wat je medisch gezien kunt en welke beperkingen of aanpassingen voor werk gelden. Je behandelaar behandelt je klachten; de bedrijfsarts vertaalt gezondheid naar arbeid. Bereid het gesprek voor met je werkzaamheden, fysieke of mentale belasting, herstelverloop en vragen. Benoem concreet wat er gebeurt na een taak of werkdag, zodat niet alleen je aanwezigheid maar ook de belasting wordt besproken.

Vraag om een begrijpelijke terugkoppeling over mogelijkheden, uren en een volgend beoordelingsmoment. De werkgever hoort functionele informatie te krijgen die nodig is voor re-integratie, zonder je volledige medische dossier. Zijn de adviezen onduidelijk, vraag dan verduidelijking bij de arts. HR of een casemanager kan afspraken begeleiden, maar vervangt niet de medische beoordeling.

4. Re-integratie begint met wat wel mogelijk is

Werkgever en werknemer moeten samenwerken aan terugkeer. Bij verwacht langdurig verzuim stelt de bedrijfsarts rond de zesde week een probleemanalyse op; uiterlijk twee weken daarna volgt doorgaans een plan van aanpak. Daarin kunnen andere taken, aangepaste werktijden, scholing of werkplekaanpassingen staan. Een gefaseerde opbouw hoort aan te sluiten bij wat medisch verantwoord en praktisch uitvoerbaar is.

Maak afspraken meetbaar: welke taken, hoeveel uren, welke rustmomenten en wanneer evalueren jullie? Meld snel wanneer een stap niet lukt en vraag om aanpassing. Het plan is geen bewijs dat je al volledig hersteld bent. Andersom maakt ziekte niet iedere vorm van passend werk onmogelijk. Een zorgvuldig verslag helpt om onderscheid te maken tussen onwil, onduidelijkheid en werkelijk te hoge belasting.

5. Meningsverschil over werk, herstel of loon

Leg eerst vast waar het verschil zit. Gaat het om de medische inschatting van de bedrijfsarts, om de passendheid van aangeboden werk of om te weinig inzet van de werkgever? Een second opinion van een andere bedrijfsarts is gericht op twijfel aan het advies. Een deskundigenoordeel van UWV kan over specifieke vragen rond werkgeschiktheid, passend werk of re-integratie-inspanningen gaan.

Een aanvraag zet bestaande afspraken niet automatisch stil. Blijf meewerken voor zover dat verantwoord van je kan worden gevraagd en leg bezwaren concreet vast. Dreigt loonopschorting of een loonstop, vraag dan de juridische grondslag en voorwaarden om betaling te hervatten. Wacht niet tot meerdere loonperioden zijn verstreken. De juiste vervolgstap kan afhangen van het verschil tussen controle-informatie en medewerking aan passend werk.

6. Ziekte en het einde van je contract

Tijdens de eerste twee ziektejaren geldt doorgaans een opzegverbod, maar dat beschermt niet tegen ieder soort einde. Een tijdelijk contract kan op de overeengekomen datum aflopen. Een geldige proeftijd of ontslag op staande voet kent andere regels. Ook het moment van ziekmelding ten opzichte van een ontslagaanvraag kan relevant zijn. Laat daarom de concrete route beoordelen in plaats van alleen te vragen of zieke werknemers ontslagen mogen worden.

Bij ziek uit dienst gaan kan Ziektewet aan de orde zijn. Vraag om de melding en, waar nodig, het re-integratieverslag. Teken geen vaststellingsovereenkomst om “de ziekte via UWV verder te regelen” zonder advies. Je kunt loondoorbetaling prijsgeven terwijl een uitkering niet wordt toegekend. Een vergoeding in de overeenkomst maakt dat risico niet vanzelf goed.

7. Richting twee jaar ziekte

Bewaar alle documenten voor het re-integratieverslag en volg UWV-berichten over een mogelijke WIA-aanvraag. Niet iedere werknemer die twee jaar ziek is krijgt WIA; UWV beoordeelt de arbeidsongeschiktheid volgens eigen regels. Een aanvraag verandert ook niet automatisch je arbeidsovereenkomst. Het einde van loondoorbetaling, de uitkeringsbeslissing en eventueel ontslag zijn afzonderlijke gebeurtenissen.

Heeft de werkgever onvoldoende aan re-integratie gedaan, dan kan UWV een loonsanctie opleggen: maximaal een extra jaar loondoorbetaling. Tijdens die verlenging geldt verdere bescherming. Maak daarom geen definitieve inkomensafspraken uitsluitend op basis van de kalender. Vraag bij blijvend aangepast werk ook welke arbeid voortaan is afgesproken, omdat dit later van belang kan zijn bij een nieuwe ziekmelding.

Praktische checklist

• Bewaar de eerste ziektedag en bevestiging van je melding.
• Controleer cao, loonpercentage en wachtdagen.
• Bereid vragen voor de bedrijfsarts voor.
• Leg taken, urenopbouw en evaluaties schriftelijk vast.
• Laat beëindiging tijdens ziekte vooraf beoordelen.