In dit artikel
- Wanneer is het dienstverband werkelijk slapend?
- Het Xella-uitgangspunt van de Hoge Raad
- Reële re-integratie is meer dan een losse mogelijkheid
- Doe een concreet schriftelijk beëindigingsverzoek
- De berekeningsdatum kan belangrijk zijn
- Werkgeverscompensatie en wetsplannen apart beoordelen
- Controleer inkomen, pensioen en de eindafrekening
- Voorbeeld: contract behouden zonder concreet werk
Wanneer is het dienstverband werkelijk slapend?
Controleer eerst of de loonbetalingsperiode is verstreken, of een loonsanctie geldt en of er nog werk wordt verricht. Een WIA-beslissing alleen geeft geen volledig antwoord. Bij gedeeltelijke werkhervatting of nieuwe passende taken kan de situatie anders zijn dan het alledaagse woord “slapend” suggereert. Vraag schriftelijk welke verplichtingen volgens de werkgever doorlopen. Bewaar eerste ziektedag, UWV-besluiten en actuele bedrijfsartsadviezen. Daarmee voorkom je dat het gesprek over beëindiging begint met een onjuist uitgangspunt over loon of inzetbaarheid.
Het Xella-uitgangspunt van de Hoge Raad
De Hoge Raad heeft in 2019 geoordeeld dat goed werkgeverschap in beginsel meebrengt dat een werkgever op verzoek meewerkt aan beëindiging van een slapend dienstverband met een vergoeding ter hoogte van de relevante wettelijke transitievergoeding. Dit uitgangspunt hangt samen met voorwaarden voor ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid en kent uitzonderingen bij gerechtvaardigde belangen. Een reëel uitzicht op re-integratie kan bijvoorbeeld verschil maken. Laat daarom toetsen of jouw situatie onder het uitgangspunt valt, in plaats van alleen een algemeen beroep op “Xella” te doen.
Reële re-integratie is meer dan een losse mogelijkheid
Vraag welke concrete functies of taken beschikbaar zijn, welke belasting daarbij hoort en wanneer hervatting mogelijk wordt verwacht. Leg dat naast het actuele medische en arbeidsdeskundige beeld. Een werkgever die het contract wil behouden moet een gestelde re-integratiemogelijkheid kunnen concretiseren. Omgekeerd kan behoud voor jou waarde hebben als er werkelijk passend werk in beeld is. Maak onderscheid tussen een serieuze terugkeerroute en een abstract argument dat je ooit misschien beter wordt. Een actuele beoordeling helpt meer dan een oud verslag zonder concrete werkoptie.
Doe een concreet schriftelijk beëindigingsverzoek
Laat het verzoek aansluiten op de voorwaarden en relevante datum voor jouw situatie. Vraag om een gespecificeerde berekening en een schriftelijke reactie. Een zelf ingediende ontslagbrief is iets anders dan een voorstel om in overleg onder betaling af te wikkelen. Zeg dus niet onbedoeld eenzijdig op wanneer je een vergoeding wilt bespreken. Controleer ook de tekst van het uiteindelijke voorstel: einddatum, betaling, eindafrekening en finale kwijting verdienen afzonderlijke aandacht. Een werkgeversreactie dat er “geen budget” is, beantwoordt niet alle juridische vragen.
De berekeningsdatum kan belangrijk zijn
Bij een slapend dienstverband is niet vanzelf iedere latere kalendermaand onderdeel van de vergoeding die op grond van het Xella-uitgangspunt moet worden aangeboden. De relevante datum en de toepasselijke historische regels vragen een concrete berekening. Verzamel loon, eerste ziektedag, einde wachttijd en eventuele eerdere contracten. Vergelijk een aangeboden bedrag niet alleen met een online calculator die uitgaat van beëindiging vandaag. Een rekenhulp is een indicatie; de juridische grondslag bepaalt welke datum, loonbasis en duur bij jouw aanspraak horen.
Werkgeverscompensatie en wetsplannen apart beoordelen
Werkgevers kunnen onder de huidige voorwaarden compensatie van betaalde transitievergoeding aanvragen. De voorgenomen afschaffing is volgens actuele overheidsinformatie uitgesteld naar 1 januari 2028 en moet nog door het wetgevingsproces. Oudere berichten noemen eerdere data. Behandel dat plan dus niet alsof jouw aanspraak in oktober 2026 al verdwenen is. De compensatieaanvraag van de werkgever is bovendien niet hetzelfde als jouw betalingsrecht. Laat bij toekomstige beëindiging de geldende regeling en het overgangsrecht opnieuw controleren, in plaats van een oud beleidsbericht als beslissend te gebruiken. Voor de werkgever noemt UWV een aanvraagtermijn van zes maanden na betaling van de transitievergoeding. Dat is de compensatietermijn van de werkgever, niet jouw termijn om betaling te eisen. Vraag daarom om een eigen betaalafspraak en laat jouw rechtsingang apart controleren; “UWV moet eerst betalen” is geen beschrijving van die aanvraagvolgorde.
Controleer inkomen, pensioen en de eindafrekening
Bespreek wat einde contract betekent voor een lopende WIA- of andere uitkering, verzekeringen, pensioen en eventueel premievrije opbouw. Vraag waar bevestiging van die gevolgen kan worden verkregen. Controleer daarnaast resterend loon, vakantie-uren en vakantiegeld, rekening houdend met de periode waarover daadwerkelijk is opgebouwd. Een algemene slotbetaling is niet vanzelf een complete afrekening. Vraag om uitsplitsing en betaaldatum. Laat bij uitblijvende overeenstemming beoordelen welke vordering of procedure passend is en welke termijnen daarbij horen; de gewone ontslagtermijnen en een schadeclaim kunnen verschillen.
Voorbeeld: contract behouden zonder concreet werk
Je werkgever betaalt na de wachttijd geen loon en zegt dat je in dienst blijft “voor het geval dat”. Er is geen nieuw advies en geen taakvoorstel. Vraag om de concrete re-integratiegrond en laat beoordelen of een beëindigingsvoorstel met vergoeding passend is. Wil je zelf graag terugkeren, vraag dan juist een actueel onderzoek naar mogelijkheden. Beide keuzes vragen feiten. Het voorbeeld toont waarom een slapend contract niet uitsluitend als een administratieve status moet worden gezien: het raakt een echte keuze over werk, inkomen en afwikkeling.
Praktische checklist
- Verzamel eerste ziektedag, einde wachttijd en actuele UWV-besluiten.
- Onderzoek of reële passende arbeid beschikbaar is.
- Laat grondslag, berekeningsdatum en beëindigingsvoorstel beoordelen.
- Controleer uitkering, pensioen, eindafrekening en betalingsafspraken.
Pas deze uitleg toe op jouw situatie
Ga verder met een gekoppelde berekening, keuzehulp of voorbereiding. Je antwoorden blijven op je apparaat.
Transitievergoeding berekenenMaak de wettelijke berekening inzichtelijk en ontdek welke looncomponenten of dienstjaren je nog moet controleren.Je re-integratietijdlijn voorbereidenZet de hoofdpunten van langdurige ziekte op een persoonlijke kalender en bepaal welke stukken je moet controleren.Bouw je arbeidsrechtdossierMaak een chronologische feitenlijst, koppel documenten en zet je doel en open vragen op één overdraagbaar werkblad.Veelgestelde vragen
Ben ik na twee jaar ziekte automatisch uit dienst?
Nee. Einde loondoorbetaling, een WIA-beslissing en einde arbeidsovereenkomst zijn verschillende gebeurtenissen.
Moet ik zelf ontslag nemen om de vergoeding te krijgen?
Een eenzijdige ontslagname is een andere handeling en kan je positie schaden. Laat een concreet beëindigingsvoorstel opstellen of beoordelen.
Mag de werkgever weigeren wegens mogelijke terugkeer?
Een gerechtvaardigd belang, zoals reëel uitzicht op re-integratie, kan relevant zijn. Vraag welke concrete feiten en actuele adviezen dat onderbouwen.
Is de compensatie voor werkgevers al afgeschaft?
Op de controledatum noemt actuele overheidsinformatie voorgenomen afschaffing per 2028. De status van het voorstel en toekomstige overgangsregels moeten opnieuw worden gecontroleerd.
Bronnen en verantwoording
Hieronder staan de bronnen die voor deze pagina zijn gebruikt. Open de oorspronkelijke publicatie voor de volledige regels en context.
Datum van de bronstand:
- Uitgever: Hoge Raad der NederlandenHoge Raad: einde slapend dienstverband en Xellahogeraad.nlhttps://www.hogeraad.nl/actueel/nieuwsoverzicht/2019/november/hoge-raad-verplicht-einde-slapend-dienstverband-0/
- Uitgever: Ondernemersplein · Overheid.nlOndernemersplein: voorgenomen afschaffing compensatie per 2028ondernemersplein.overheid.nlhttps://ondernemersplein.overheid.nl/wetswijzigingen/compensatie-voor-transitievergoeding-verdwijnt/
Algemene informatie. Geen vervanging voor persoonlijk juridisch advies. Deze informatie is een redactioneel concept op basis van officiële bronnen. Er is nog geen onafhankelijke juridische eindcontrole vastgelegd.
Deze informatie is een redactioneel concept op basis van officiële bronnen. Er is nog geen onafhankelijke juridische eindcontrole vastgelegd.
BewerkingswikiJuridische beoordeling
Nog niet juridisch gecontroleerdDeze inhoudsversie is nog niet door een jurist of advocaat beoordeeld. Een broncontrole of tekstbewerking is geen juridische goedkeuring.
Redactie Arbeidsrecht in Nederland
We koppelen uitleg aan bronnen en leggen gerichte wijzigingen vast. Een juridische beoordeling wordt alleen vermeld bij de werkelijk beoordeelde tekstversie, met een echte beoordelaar, datum en reikwijdte. Voor deze artikelen staat die menselijke beoordeling nog open.

Ricardo van der Spoel
Redactioneel verantwoordelijk · Redactionele organisatie en techniek