Slapend dienstverband na ziekte: beëindigen of behouden?

Slapend dienstverband na ziekte: beëindigen of behouden?

Na langdurige ziekte kan je arbeidsovereenkomst blijven bestaan terwijl de gewone loondoorbetalingsperiode voorbij is en je niet werkt. Dat wordt vaak een slapend dienstverband genoemd. Het contract is dan niet automatisch geëindigd. Je kunt onder voorwaarden vragen om beëindiging met een vergoeding. Kijk tegelijk naar reële terugkeermogelijkheden, uitkering en pensioen. Een keuze over het contract moet aansluiten op je huidige situatie en niet alleen op het bedrag dat bij vertrek wordt aangeboden.

Twee jaar ziekte beëindigt de arbeidsovereenkomst niet automatisch.

Het Xella-uitgangspunt kan de werkgever verplichten mee te werken aan beëindiging.

Compensatie voor de werkgever en jouw eigen aanspraak zijn verschillende vragen.

Wanneer is het dienstverband werkelijk slapend?

Controleer eerst of de loonbetalingsperiode is verstreken, of een loonsanctie geldt en of er nog werk wordt verricht. Een WIA-beslissing alleen geeft geen volledig antwoord. Bij gedeeltelijke werkhervatting of nieuwe passende taken kan de situatie anders zijn dan het alledaagse woord “slapend” suggereert. Vraag schriftelijk welke verplichtingen volgens de werkgever doorlopen. Bewaar eerste ziektedag, UWV-besluiten en actuele bedrijfsartsadviezen. Daarmee voorkom je dat het gesprek over beëindiging begint met een onjuist uitgangspunt over loon of inzetbaarheid.

Het Xella-uitgangspunt van de Hoge Raad

De Hoge Raad heeft in 2019 geoordeeld dat goed werkgeverschap in beginsel meebrengt dat een werkgever op verzoek meewerkt aan beëindiging van een slapend dienstverband met een vergoeding ter hoogte van de relevante wettelijke transitievergoeding. Dit uitgangspunt hangt samen met voorwaarden voor ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid en kent uitzonderingen bij gerechtvaardigde belangen. Een reëel uitzicht op re-integratie kan bijvoorbeeld verschil maken. Laat daarom toetsen of jouw situatie onder het uitgangspunt valt, in plaats van alleen een algemeen beroep op “Xella” te doen.

Reële re-integratie is meer dan een losse mogelijkheid

Vraag welke concrete functies of taken beschikbaar zijn, welke belasting daarbij hoort en wanneer hervatting mogelijk wordt verwacht. Leg dat naast het actuele medische en arbeidsdeskundige beeld. Een werkgever die het contract wil behouden moet een gestelde re-integratiemogelijkheid kunnen concretiseren. Omgekeerd kan behoud voor jou waarde hebben als er werkelijk passend werk in beeld is. Maak onderscheid tussen een serieuze terugkeerroute en een abstract argument dat je ooit misschien beter wordt. Een actuele beoordeling helpt meer dan een oud verslag zonder concrete werkoptie.

Doe een concreet schriftelijk beëindigingsverzoek

Laat het verzoek aansluiten op de voorwaarden en relevante datum voor jouw situatie. Vraag om een gespecificeerde berekening en een schriftelijke reactie. Een zelf ingediende ontslagbrief is iets anders dan een voorstel om in overleg onder betaling af te wikkelen. Zeg dus niet onbedoeld eenzijdig op wanneer je een vergoeding wilt bespreken. Controleer ook de tekst van het uiteindelijke voorstel: einddatum, betaling, eindafrekening en finale kwijting verdienen afzonderlijke aandacht. Een werkgeversreactie dat er “geen budget” is, beantwoordt niet alle juridische vragen.

De berekeningsdatum kan belangrijk zijn

Bij een slapend dienstverband is niet vanzelf iedere latere kalendermaand onderdeel van de vergoeding die op grond van het Xella-uitgangspunt moet worden aangeboden. De relevante datum en de toepasselijke historische regels vragen een concrete berekening. Verzamel loon, eerste ziektedag, einde wachttijd en eventuele eerdere contracten. Vergelijk een aangeboden bedrag niet alleen met een online calculator die uitgaat van beëindiging vandaag. Een rekenhulp is een indicatie; de juridische grondslag bepaalt welke datum, loonbasis en duur bij jouw aanspraak horen.

Werkgeverscompensatie en wetsplannen apart beoordelen

Werkgevers kunnen onder de huidige voorwaarden compensatie van betaalde transitievergoeding aanvragen. De voorgenomen afschaffing is volgens actuele overheidsinformatie uitgesteld naar 1 januari 2028 en moet nog door het wetgevingsproces. Oudere berichten noemen eerdere data. Behandel dat plan dus niet alsof jouw aanspraak in oktober 2026 al verdwenen is. De compensatieaanvraag van de werkgever is bovendien niet hetzelfde als jouw betalingsrecht. Laat bij toekomstige beëindiging de geldende regeling en het overgangsrecht opnieuw controleren, in plaats van een oud beleidsbericht als beslissend te gebruiken. Voor de werkgever noemt UWV een aanvraagtermijn van zes maanden na betaling van de transitievergoeding. Dat is de compensatietermijn van de werkgever, niet jouw termijn om betaling te eisen. Vraag daarom om een eigen betaalafspraak en laat jouw rechtsingang apart controleren; “UWV moet eerst betalen” is geen beschrijving van die aanvraagvolgorde.

Controleer inkomen, pensioen en de eindafrekening

Bespreek wat einde contract betekent voor een lopende WIA- of andere uitkering, verzekeringen, pensioen en eventueel premievrije opbouw. Vraag waar bevestiging van die gevolgen kan worden verkregen. Controleer daarnaast resterend loon, vakantie-uren en vakantiegeld, rekening houdend met de periode waarover daadwerkelijk is opgebouwd. Een algemene slotbetaling is niet vanzelf een complete afrekening. Vraag om uitsplitsing en betaaldatum. Laat bij uitblijvende overeenstemming beoordelen welke vordering of procedure passend is en welke termijnen daarbij horen; de gewone ontslagtermijnen en een schadeclaim kunnen verschillen.

Voorbeeld: contract behouden zonder concreet werk

Je werkgever betaalt na de wachttijd geen loon en zegt dat je in dienst blijft “voor het geval dat”. Er is geen nieuw advies en geen taakvoorstel. Vraag om de concrete re-integratiegrond en laat beoordelen of een beëindigingsvoorstel met vergoeding passend is. Wil je zelf graag terugkeren, vraag dan juist een actueel onderzoek naar mogelijkheden. Beide keuzes vragen feiten. Het voorbeeld toont waarom een slapend contract niet uitsluitend als een administratieve status moet worden gezien: het raakt een echte keuze over werk, inkomen en afwikkeling.

Verzamel eerste ziektedag, einde wachttijd en actuele UWV-besluiten.

Onderzoek of reële passende arbeid beschikbaar is.

Laat grondslag, berekeningsdatum en beëindigingsvoorstel beoordelen.

Controleer uitkering, pensioen, eindafrekening en betalingsafspraken.

Ben ik na twee jaar ziekte automatisch uit dienst?

Nee. Einde loondoorbetaling, een WIA-beslissing en einde arbeidsovereenkomst zijn verschillende gebeurtenissen.

Moet ik zelf ontslag nemen om de vergoeding te krijgen?

Een eenzijdige ontslagname is een andere handeling en kan je positie schaden. Laat een concreet beëindigingsvoorstel opstellen of beoordelen.

Mag de werkgever weigeren wegens mogelijke terugkeer?

Een gerechtvaardigd belang, zoals reëel uitzicht op re-integratie, kan relevant zijn. Vraag welke concrete feiten en actuele adviezen dat onderbouwen.

Is de compensatie voor werkgevers al afgeschaft?

Op de controledatum noemt actuele overheidsinformatie voorgenomen afschaffing per 2028. De status van het voorstel en toekomstige overgangsregels moeten opnieuw worden gecontroleerd.

Bronnen en verantwoording
Datum van de bronstand: 17 oktober 2026
1. Hoge Raad: einde slapend dienstverband en Xella
Uitgever: Hoge Raad der Nederlanden
https://www.hogeraad.nl/actueel/nieuwsoverzicht/2019/november/hoge-raad-verplicht-einde-slapend-dienstverband-0/
2. UWV: compensatie transitievergoeding langdurig zieke werknemer
Uitgever: UWV
https://www.uwv.nl/nl/ontslag/compensatie-transitievergoeding-langdurige-arbeidsongeschiktheid
3. Ondernemersplein: voorgenomen afschaffing compensatie per 2028
Uitgever: Ondernemersplein · Overheid.nl
https://ondernemersplein.overheid.nl/wetswijzigingen/compensatie-voor-transitievergoeding-verdwijnt/